Thánh Gióng
Ngày xưa, ở làng Gióng có hai vợ chồng già hiền lành, mong mỏi mãi mới sinh được một cậu con trai. Lạ thay, cậu bé lên ba tuổi mà vẫn chưa biết nói, biết cười, đặt đâu nằm đấy. Cha mẹ thương con lắm, ngày ngày vẫn ân cần chăm sóc.
Bấy giờ, có giặc Ân kéo đến xâm phạm bờ cõi. Vua sai sứ giả đi khắp nơi tìm người tài giỏi giúp nước. Khi tiếng sứ giả vang đến làng Gióng, cậu bé bỗng cất tiếng nói đầu tiên: “Mẹ ơi, mẹ mời sứ giả vào đây cho con.”
Cậu bé nói với sứ giả: “Ông về tâu với vua, rèn cho ta một con ngựa sắt, một chiếc roi sắt và một chiếc nón sắt. Ta sẽ đi đánh giặc.” Sứ giả vừa mừng vừa ngạc nhiên, vội vàng về tâu vua.
Từ hôm đó, cậu bé lớn nhanh như thổi. Cơm ăn mấy cũng không no, áo vừa mặc xong đã chật. Cả làng thương cậu, người góp gạo, người góp cà, ai cũng mong cậu mau lớn để giúp nước.
Khi ngựa sắt, roi sắt, nón sắt được mang đến, cậu bé vươn vai một cái, bỗng hóa thành một tráng sĩ cao lớn phi thường. Tráng sĩ nhảy lên lưng ngựa, ngựa sắt hí vang, phun ra lửa đỏ rực, phi thẳng ra trận.
Tráng sĩ đánh đuổi quân giặc tan tác. Khi roi sắt gãy, chàng nhổ những bụi tre bên đường làm vũ khí. Chẳng mấy chốc, giặc phải bỏ chạy, đất nước trở lại bình yên.
Xong việc, tráng sĩ một mình một ngựa lên đỉnh núi Sóc, cởi áo giáp để lại, rồi cả người và ngựa từ từ bay về trời. Vua nhớ công ơn, phong là Phù Đổng Thiên Vương. Nhân dân gọi chàng là Thánh Gióng, đời đời ghi nhớ.